Od 1 października 2025 r. w całym kraju obowiązuje system kaucyjny. Celem jest ograniczenie ilości odpadów trafiających do środowiska oraz zwiększenie poziomu recyklingu opakowań po napojach, ale żeby został on osiągnięty nie możemy zapominać o dotychczasowych obowiązkach związanych z segregacją odpadów.

 

Wprowadzenie systemu kaucyjnego jest związane z wdrażaniem unijnej dyrektywy tzw. single-use plastic (SUP), przyjętej w 2019 r. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu odpadów z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i ograniczenie ich negatywnego oddziaływania na środowisko.

 

Jak to działa?

Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Klimatu i Środowiska punktami zbiórki opakowań ze znakiem kaucji są:
·         wszystkie sklepy powyżej 200 m², które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym,
·         sklepy poniżej 200 m², które przystąpią do systemu,
·         automaty kaucyjne.

 

Systemem kaucyjnym objęte są:

·       butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów,

·       puszki metalowe o pojemności do 1 litra,

·       butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.

Kupując napój w sklepie zapłacimy kaucję w wysokości:

• 50 gr – za plastikową butelkę jednorazowego użytku (do 3 litrów),
• 50 gr – za puszkę aluminiową (do 1 litra),
• 1 zł – za szklaną butelkę wielorazową (do 1,5 litra)

Kaucję odzyskamy, gdy zwrócimy opakowanie – w dowolnym sklepie, w specjalnym punkcie zbiórki lub w automacie kaucyjnym. Co ważne,  paragon nie będzie nam potrzebny. Pamiętajmy, że  opakowania muszą być opróżnione, niezgniecione a w przypadku plastiku - posiadać zakrętkę.

System kaucyjny w praktyce

 1. Przy zakupie napoju w opakowaniu z logotypem od klienta pobierana będzie kaucja.

WAŻNE: kaucja zostanie doliczona do ceny napojów dopiero przy kasie,

2.   Wszystkie jednostki handlowe, niezależnie od ich powierzchni, jeżeli oferują napoje w opakowaniach objętych systemem, pobierają kaucję.

WAŻNE: nie ma tu znaczenia profil działalności danego sklepu tylko oferowane produkty,

3.  Opakowania objęte systemem są odpowiednio oznakowane, logotypem systemu kaucyjnego.

WAŻNE: nie ma możliwości odebrania kaucji za opakowania bez logotypu,

4.  Kaucję można odebrać przy zwrocie opakowania.

WAŻNE: przy zwrocie opakowań, w celu odzyskania kaucji, nie jest wymagane okazanie paragonu,

5. Opakowanie można zwracać w dowolnym punkcie zbiórki - Obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony jest na sklepy powyżej 200 m2, a małe sklepy poniżej 200 m2 mogą dobrowolnie przystępować do systemu.

WAŻNE: opakowań nie należy zgniatać przed oddaniem do punktu zbiórki,

6.  Wprowadzono wymóg utworzenia co najmniej jednego stacjonarnego punktu odbierania opakowań i odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym w każdej gminie.

WAŻNE: możliwe jest tworzenie punktów zbierania pustych opakowań poza jednostkami handlowymi.

 

TAK WYGLĄDA ZNAK SYSTEMU KAUCYJNEGO

 

 

 

System kaucyjny – wszystko co musisz wiedzieć

 

1. Ile wynosi wysokość kaucji?

Wysokość kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym została określona w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska. Zgodnie z rozporządzeniem kaucja wynosi 50 groszy na butelki PET i puszki metalowe oraz 1 zł na butelki szklane wielokrotnego użytku.

 

2. Kto pobiera ode mnie kaucję?

Kaucja pobierana jest w momencie zakupu napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym. Za pobranie kaucji odpowiedzialne są wszystkie punkty handlowe i sprzedające takie produkty.

 

3. Skąd mam wiedzieć, że za dane opakowanie pobrano właściwą kaucję?

Na opakowaniach objętych systemem znajdują się oznakowania określające przynależność do systemu i wysokość kaucji. Wzór oznakowania dostępny jest na stronie: https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny.

 

4. Gdzie mogę odzyskać kaucję?

Konsumenci odzyskają wpłaconą kaucję przy zwrocie opakowania do punku zbiórki. Obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony jest na sklepy powyżej 200 m2, a małe sklepy poniżej 200 m2 mogą dobrowolnie przystępować do systemu i organizować punkty zbiórki. Do systemu mogą przystępować także inni zbierający.

 

5. Czy będę potrzebować paragonu by odzyskać kaucję?

Nie, system kaucyjny będzie bezparagonowy, co oznacza, że konsument może zwrócić opakowanie w dowolnym punkcie zbiórki bez okazania dowodu zakupu. Punkt zbiórki dokona zwrotu kaucji weryfikując wyłącznie, czy opakowanie objęte jest systemem kaucyjnym.

 

6. Czy kaucja jest opodatkowana VAT?

Podatek VAT nie będzie naliczany na etapach dystrybucji produktu i nie będą nim obciążani ani klienci końcowi nabywający produkty, ani punkty handlowe dystrybuujące produkty. Zaproponowane w nowelizacji ustawy rozwiązania w zakresie VAT przewidują jednolite podejście do wszystkich rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym, czyli te same zasady obejmą opakowania wielokrotnego i jednorazowego użytku w ramach systemu kaucyjnego. Podmioty reprezentujące będą obowiązane do poboru i zapłaty VAT wyłącznie za kaucje za opakowania objęte systemem kaucyjnym, które nie zostały zwrócone w tym systemie.

 

7. Co stanie się z nieodebraną kaucją?

Nieodebrana przez konsumentów kaucja trafi do operatora systemu i będzie przeznaczona na finansowanie systemu.

 

8. Gdzie mogę zwrócić opakowanie?

Opakowanie można oddać w dowolnym punkcie zbiórki. Obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony jest na sklepy powyżej 200 m2 (małe sklepy poniżej 200 m2 mogą dobrowolnie przystępować do systemu). Zbieranie opakowań może odbywać się ręcznie, np. przez pracowników sklepu lub w sposób zautomatyzowany w specjalnych urządzeniach (w tzw. butelkomatach).

 

9. Czy zgnieść butelkę przed zwrotem?

Nie, zwracane w punkcie zbiórki opakowanie powinno być puste i bez oznak uszkodzenia.

 

10. Czy mogę w ramach systemu zwrócić opakowanie zakupione przed jego uruchomieniem?

Nie, opakowanie zakupione przed uruchomieniem systemu kaucyjnego nie będzie przyjmowane w punktach zbiórki. Odzyskać kaucję można będzie jedynie za opakowania zawierające oznakowanie przynależności do systemu kaucyjnego.

 

11. Co zrobić z opakowaniem, które nie jest objęte systemem?

Opakowania po napojach nieobjętych systemem kaucyjnym wciąż będzie można wyrzucić do odpowiedniego pojemnika na odpady.

 

Więcej informacji o systemie można znaleźć na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska: systemkaucyjny.gov.pl

 

Opakowania niepodlegające zwrotowi nadal segregujemy

 

Od października 2025 r. na półkach sklepowych pojawiają się napoje objęte nowym systemem,  oznaczone znakiem systemu kaucyjnego. W sprzedaży są również dostępne produkty w butelkach i puszkach bez specjalnego symbolu, a tym samym - niepodlegające zwrotowi. Trzeba więc pamiętać, że nowy system kaucyjny uzupełnia system segregacji odpadów obowiązujący w Szczecinie, ale go w całości nie zastępuje. Pozostałe opakowania nadal podlegają segregacji i powinny trafiać do odpowiednich pojemników lub worków!

 

Butelki plastikowe typu pet i puszki, które nie podlegają zwrotowi w ramach systemu kaucyjnego lub z innych powodów nie mogą być zwrócone (np. uszkodzone) wrzucamy do pojemnika (worka) żółtego, podobnie jak plastikowe butelki po kosmetykach, puszki po konserwach czy torebki foliowe. Natomiast bezzwrotne butelki szklane, razem ze słoikami czy innymi szklanymi opakowaniami - do pojemnika (worka) zielonego. Pamiętajmy również, że puszki i butelki plastikowe, które trafią do żółtych pojemników i worków należy zgnieść.

 

Na terenie miasta dostępnych pozostaje również pięć butelkomatów, które obecnie funkcjonują poza systemem kaucyjnym, ale wrzucając do nich butelki plastikowe możemy wesprzeć szczecińskie Schronisko dla bezdomnych zwierząt lub zyskać zniżki na różnego rodzaju atrakcje.